Trong thời gian gần đây, biến động giá xăng dầu và nhựa đường đang tạo áp lực lớn lên ngành xây dựng giao thông. Đặc biệt, công tác bảo trì đường bộ đứng trước nguy cơ chậm tiến độ do chi phí vật liệu tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch thi công và ngân sách nhà nước từ nguyên nhân trực tiếp do giá nhựa đường tăng mạnh.
Giá nhiên liệu và nhựa đường đồng loạt leo thang
Mục lục
Theo báo cáo từ Cục Đường bộ Việt Nam gửi Bộ Xây dựng, từ đầu tháng 3 đến nay, giá dầu thô thế giới tăng mạnh kéo theo nhiều đợt điều chỉnh trong nước. Cụ thể:
- Giá xăng tăng khoảng 15%
- Giá dầu diesel tăng tới 70%
- Giá nhựa đường – vật liệu chính trong bê tông nhựa – tăng gần 32% so với cuối tháng 2
Giá nhựa đường tăng mạnh và sự leo thang của toàn bộ nguyên vật liệu không chỉ làm tăng chi phí thi công mà còn gây áp lực lớn lên các nhà thầu đang thực hiện dự án.
Mời bạn tham khảo: Một số lưu ý khi thi công đường nhựa
Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nhựa đường và hệ quả
Không dừng lại ở việc tăng giá, nguồn cung nhựa đường cũng đang gặp nhiều khó khăn. Một số đơn vị cung cấp cho biết lượng hàng nhập khẩu bị hạn chế, dẫn đến tình trạng khan hiếm vật liệu trên thị trường. Điều này khiến các nhà thầu gặp khó trong việc đảm bảo tiến độ thi công, đặc biệt với các hạng mục cần khối lượng lớn bê tông nhựa.
Những hệ quả ngay lập tức từ việc giá nhựa đường tặng mạnh hiện nay:
Chi phí bảo trì đường bộ tăng gần 1.000 tỷ đồng
Theo tính toán sơ bộ, tổng chi phí cho các gói thầu bảo trì đường bộ năm 2026 có thể tăng thêm khoảng 946 tỷ đồng, tương đương mức tăng 28%, từ 3.294 tỷ đồng lên 4.240 tỷ đồng.
Hiện tại, các Khu Quản lý đường bộ đã hoàn tất lựa chọn nhà thầu cho 89/119 gói thầu xây lắp, đa số áp dụng hình thức hợp đồng đơn giá cố định. Trong bối cảnh giá vật liệu biến động mạnh, mô hình hợp đồng này khiến nhà thầu phải gánh chịu toàn bộ rủi ro chi phí.
Một số dự án chịu ảnh hưởng nặng nề
Nhiều công trình giao thông trọng điểm đang ghi nhận mức tăng chi phí rải thảm nhựa đường đáng kể từ nguyên nhân giá nhựa đường tăng mạnh và chi phí vật liệu leo thang trong tình trạng hiện nay:
- Quốc lộ 14E: Gói thầu thi công lớp bê tông nhựa mặt đường tăng khoảng 25% chi phí dù áp dụng hợp đồng trọn gói.
- Quốc lộ 28B: Tổng chi phí dự kiến tăng hơn 56 tỷ đồng.
Nguyên nhân chủ yếu là do khối lượng thi công bê tông nhựa chiếm tỷ trọng lớn, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá nhiên liệu và nhựa đường.
Nhà thầu đối mặt nguy cơ thua lỗ, chậm tiến độ
Trong điều kiện hiện tại, nếu tiếp tục thi công theo hợp đồng đã ký, nhiều nhà thầu có nguy cơ thua lỗ nghiêm trọng. Thực tế đã xuất hiện tình trạng:
- Trì hoãn thi công
- Kéo dài tiến độ dự án
- Nguy cơ ảnh hưởng an toàn giao thông
- Giảm chất lượng công trình
Ngoài ra, tiến độ giải ngân vốn bảo trì đường bộ năm 2026 cũng có thể không đạt kế hoạch đề ra.
Giải pháp tạm thời từ cơ quan quản lý
Trước những khó khăn trên, Cục Đường bộ Việt Nam đã đưa ra một số giải pháp nhằm giảm áp lực cho các dự án từ việc giá nhựa đường tăng mạnh trong thời gian gần đây và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt trong tương lai:
- Với gói thầu đã ký: Làm việc với nhà thầu để chia sẻ khó khăn, điều chỉnh tiến độ, ưu tiên các hạng mục ít bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu.
- Với gói thầu chưa ký hợp đồng: Thực hiện theo đúng quy định pháp luật hiện hành.
- Với gói thầu chưa đấu thầu: Cập nhật lại giá dự toán và chuyển sang hợp đồng đơn giá điều chỉnh, có cơ chế linh hoạt theo biến động giá vật liệu.
Tuy nhiên, đối với các hợp đồng thi công Asphalt Hà Nội và miền Bắc với đơn giá cố định đã ký, việc điều chỉnh giá vẫn gặp vướng mắc do chưa có hành lang pháp lý rõ ràng.
Kiến nghị điều chỉnh chính sách
Từ thực tế trên, Cục Đường bộ Việt Nam đã kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ và Quốc hội xem xét tác động của biến động giá nhiên liệu đến lĩnh vực xây dựng.
Đồng thời, đề xuất sửa đổi và bổ sung các quy định pháp luật nhằm:
- Cho phép điều chỉnh hợp đồng trọn gói khi giá vật liệu biến động mạnh
- Bổ sung cơ chế bù giá cho hợp đồng đơn giá cố định
- Tạo hành lang pháp lý linh hoạt hơn cho các dự án hạ tầng
Kết luận
Biến động giá nhựa đường tăng mạnh và nhiên liệu leo thang đang tạo ra thách thức lớn cho công tác bảo trì đường bộ tại Việt Nam. Nếu không có giải pháp kịp thời, nguy cơ chậm tiến độ, đội vốn và giảm chất lượng công trình là điều khó tránh khỏi. Việc điều chỉnh chính sách và hợp đồng là cần thiết để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của hạ tầng giao thông trong thời gian tới.
